Przyczyny i objawy przeziębienia. Jak leczyć infekcję?

Przeziębienie jest infekcją o podłożu wirusowym, która dotyczy górnych dróg oddechowych. Mogą ją wywołać różne patogeny – do tej pory udało się poznać ich niemal kilkaset. Zwykle ma ono łagodny przebieg. Zobacz, jakie są objawy przeziębienia i jak wygląda jego leczenie.

Objawy przeziębienia można zaobserwować u siebie nawet kilka razy w roku. Najczęściej pojawiają się w okresie jesienno-zimowym. Niska temperatura oraz większa wilgotność powietrza sprzyjają występowaniu infekcji wirusowych. Częściej przebywamy też w zamkniętych i ogrzewanych pomieszczeniach, co sprzyja obniżeniu się odporności. Na infekcje narażone są osoby w każdym wieku. Zwłaszcza te, które przebywają w dużych skupiskach ludzi [1].

Jakie są przyczyny przeziębienia?

Przyczyną przeziębienia jest przedostanie się patogenów do górnych dróg oddechowych i ich intensywne namnażanie się w błonach śluzowych. Drobnoustroje przenoszą się drogą kropelkową z osoby chorej na zdrową między innymi podczas bezpośredniego kontaktu. Utrzymują się także w powietrzu lub na przedmiotach codziennego użytku.

Przeziębienie wywołują wirusy. Najczęściej są to rinowirusy. Odpowiadają one nawet za 50% wszystkich infekcji. Rzadziej przyczyną są adenowirusy, wirusy paragrypy i inne. Znanych jest ok. 200 rodzajów patogenów, które odpowiadają za przeziębienie [2].

Objawy przeziębienia

Zazwyczaj objawy przeziębienia narastają stopniowo w ciągu kilku dni. Okres ich największego nasilenia trwa zwykle 2–3 doby. Pierwsze dolegliwości można zaobserwować już po kilkunastu godzinach od kontaktu z patogenem. Przeważnie infekcja ustępuje samoistnie po 7–10 dniach. Zdarza się jednak, że niektóre objawy przeziębienia utrzymują się nawet przez kilka tygodni [2].

Najczęstsze objawy przeziębienia to:

  • katar,
  • zatkany nos,
  • ból gardła,
  • kaszel,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • złe samopoczucie,
  • chrypka [3].

Objawy przeziębienia mogą przypominać dolegliwości, które występują przy grypie. Warto jednak pamiętać, że infekcja wywołana wirusem grypy ma gwałtowny początek i bardziej intensywny przebieg. Często pojawia się też wysoka gorączka, dreszcze i bóle mięśni [2].

Leczenie przeziębienia

Osoba, u której pojawiły się objawy przeziębienia, powinna rozpocząć odpowiednie leczenie, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań infekcji wirusowej. Działanie obejmuje między innymi leczenie objawowe. W tym celu można sięgnąć po jeden z preparatów, które zawierają paracetamol – substancję o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Dodatkowo można stosować leki zmniejszające przekrwienie i obrzęk błony śluzowej nosa oraz środki na kaszel [3]. Wiele z nich jest dostępnych bez recepty. Dobrze sprawdzą się również inhalacje z 0,9% soli fizjologicznej, ponieważ nawilżają śluzówkę i ułatwiają usuwanie zalegającej wydzieliny [1]. W czasie przeziębienia zalecany jest odpoczynek, który pozwoli zregenerować osłabiony organizm.

Lekka infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych zazwyczaj nie wymaga konsultacji z lekarzem. Po poradę medyczną trzeba się zgłosić, jeżeli:

  • objawy przeziębienia nasilają się,
  • znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie,
  • pojawia się wysoka temperatura,
  • dotychczasowe leczenie nie przynosi poprawy,
  • ●        objawy przeziębienia utrzymują się dłużej niż 3-5 dni.

Jak można uniknąć przeziębienia?

Przeziębienie jest uznawane za jedną najpowszechniejszych infekcji. Na jej wystąpienie są narażone osoby w każdym wieku. Chorobie można zapobiegać przede wszystkim poprzez stosowanie zasad higieny. Należą do nich:

  • częste mycie rąk wodą z mydłem,
  • unikanie dotykania twarzy brudnymi rękami,
  • unikanie zatłoczonych miejsc i skupisk ludzi w okresie wzmożonej zachorowalności,
  • zakrywanie nosa i ust podczas kaszlu (najlepiej zgiętym łokciem),
  • ograniczenie spotkań z innymi ludźmi po zaobserwowaniu u siebie objawów przeziębienia [4].

Ważne jest także podejmowanie działań, których celem jest wzmocnienie układu odpornościowego. Zalicza się do nich regularną aktywność fizyczną, a także zdrowe odżywianie, przez które rozumie się spożywanie produktów bogatych w witaminy i pierwiastki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu [5].

Źródła:

  1. A. Nowicka-Zuchowska, A. Zuchowski, Leczenie przeziębienia i grypy u dzieci, Lek w Polsce, 2019, t. 29, nr 11/12.
  2. R. Eccles, Understanding the symptoms of the common cold and influenza, The Lancet Infectious Diseases, 2005 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7185637/ (dostęp: 13.10.2020).
  3. A. Wawrzyniak, Racjonalna terapia ostrych infekcji górnych dróg oddechowych, Forum Medycyny Rodzinnej 2011, tom 5, nr 5, 401–406.
  4. S. Kałucka, Grypa – etiologia, epidemiologia, prewencja i leczenie w 2020 roku, Geriatria, 2020, nr 14, s. 107-117.
  5. E. Dymarska, A. Grochowalska, M. Jaskuła-Błaszak i in., Wpływ sposobu odżywiania na układ odpornościowy w różnych grupach wiekowych, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2017, nr 98, s. 63-72.